Proszowianka Proszowice - strona nieoficjalna

Strona klubowa
Herb
  • WITAMY NA OFICJALNEJ STRONIE INTERNETOWEJ KLUBU
  • Aktualności:
  • 2015-04-30 Zwycięska niemoc trwa
  • 2015-04-22 Zaczęli punktować
  • 2015-04-13 Znów bez punktów
  • Wyniki ostatniej kolejki:
  • Wiślanie Jaśkowice - Garbarz Zembrzyce 6:0
  • Karpaty Siepraw - Spójnia Osiek - Zimnodół 0:0
  • Jutrzenka Giebułtów - Kalwarianka Kalwaria Zebrzydowska 3:2
  • Iskra Klecza Dolna - Halniak Maków Podhalański 1:5
  • Cracovia II Kraków - Jałowiec Stryszawa 4:1
  • Świt Krzeszowice - Proszowianka Proszowice 2:9
  • Górnik Libiąż - Orzeł Piaski Wielkie 0:1
  • Niwa Nowa Wieś - Wiślanka Grabie 2:3
  •        

Logowanie

Najlepsi typerzy

Zaloguj się, aby typować.
Lp. Osoba Pkt.

Ankiety

Brak aktywnych ankiet.

Sport.pl

Mini-Chat

Musisz się zalogować, aby korzystać z mini-chatu.

Polecamy

 

    

łysica

Miasto Proszowice

Herb ProszowicHerb miasta do 2003 roku

                                                                                 Nowy herb Proszowic od 2003 roku


                   

 

Prawa miejskie: 1358 rok
Burmistrz: Jan Makowski
Powierzchnia: 7,21 km²
Położenie: 50° 12' N
20° 18' E

 • Ludność:
 • Gęstość zaludnienia:

6146 (2008)
860,7 os./km²

Pierwsza wzmianka o istnieniu Proszowic jako wsi rycerskiej pochodzi z roku 1222 - Prossoucze. Najprawdopodobniej nazwa pochodzi od zdrobniałego imienia Proszko (Proszomir). Z roku 1240 pochodzą wzmianki o murowanym (romańskim) kościele pw. św. Jana Chrzciciela w Proszowicach. Wieś należała już wtedy do dóbr książęcych, gdyż książę Konrad Mazowiecki w trakcie walk o tron krakowski obwarował i obsadził załogą kilka kościołów wokół Krakowa, m.in. w Prandocinie, Proszowicach i Wawrzeńczycach. W Proszowicach oprócz wspomnianego kościoła musiał istnieć jakiś umocniony gródek książęcy, ponieważ jeden i drugi zostały doszczętnie zniszczone między 1308 a 1311 rokiem przez oddziały wójta Alberta i biskupa Jana Muskaty walczące z księciem Władysławem Łokietkiem (od 1320 roku - królem). Niebawem, bo w roku 1326 - królowa Elżbieta Łokietkówna ufundowała w Proszowicach "piękny i obszerny" kościół. Do połowy XIV wieku Proszowice jako osada były własnością prywatną. Jej właścicielami byli prawdopodobnie Szreniawici, ród szlachecki, który swoją kolebkę miał w Koniuszy. W połowie XIV stulecia miejscowość stała się przedmiotem rewindykacji dóbr królewskich. Kazimierz Wielki zorientował się bowiem, że ziemie położone w tym rejonie stanowią głównie własność kościołów, klasztorów i osób prywatnych. Przystąpił wówczas do ciężkiego i rodzącego konflikty procesu odzyskiwania królewszczyzn. Kto nie potrafił wykazać się dokumentami potwierdzającymi, że daną miejscowość posiada legalnie, ten ją tracił na rzecz króla. A że wówczas tych dokumentów było niewiele, wiele osad zmieniło właścicieli. Być może takimi dokumentami nie potrafili się wykazać również Szreniawici. W każdym razie w 1358 roku miejscowość jest już własnością króla Kazimierza Wielkiego, który lokował tu miasto na prawie niemieckim. Wprawdzie nie zachowały się ani oryginał, ani kopia tego dokumentu, ale znane jest jego siedemnastowieczne streszczenie. Panorama miasta, RynekWystawiony przez króla dokument zaważył na dziejach miasta, a jego skutki, w postaci choćby układu urbanistycznego, są odczuwalne do dzisiaj. Ze staraniem władców ożywił się szlak północny przebiegający z Krakowa na Litwę właśnie przez Proszowice, w których wzniesiono okazały królewski dwór (opisywany w roku 1393 przy okazji pobytu w Proszowicach królowej Jadwigi i króla Władysława Jagiełły). Do chwili wzniesienia okazałego, renesansowego zamku w Niepołomicach dwór królewski w Proszowicach bardzo często gościł koronowane głowy. Miasto rozrastało się, a dzięki przywilejom handlowym i cechowym (m.in. z 1456 roku na cotygodniowe targi) przybywało mieszkańców, powstawały warsztaty rzemieślnicze, kramy i jatki, liczne karczmy, łaźnie, młyny i browary. Założona została jedna z najlepszych szkół parafialnych, z której corocznie trafiali do Akademii Krakowskiej najlepsi absolwenci. Datą przełomową był rok 1377, od tego czasu odbywał tu tzw. roki sądowe sędzia prawa niemieckiego grodu krakowskiego. Ten rok de facto należy przyjąć jako datę powstania filialnego powiatu proszowskiego (nazwa obowiązująca do roku 1795) jako części powiatu krakowskiego. Okres od początku XV do początków XVII wieku to "dwa złote wieki" Proszowic, które zaliczane były do najważniejszych i największych miast małopolskich. Syn Władysława Jagiełły - Kazimierz Jagiellończyk rozpoczął budowę (rozbudowę) okazałego proszowickiego kościoła. Kościół ten, podobny był do kościoła pw. św. Katarzyny na krakowskim Kazimierzu. Ukończony w 1454 roku był jednym z najokazalszych kościołów gotyckich w Małopolsce. Prawdopodobnie miał te same wady konstrukcyjne, gdyż jeden i drugi mocno ucierpiały w trzęsieniu ziemi w 1786 roku. Od roku 1485 Proszowice de iurae ustanowione zostały nominalną siedzibą powiatu krakowskiego, a faktycznie tylko jego wschodniej części, która w 1. ćwierci XVI wieku zostanie usankcjonowana jako powiat proszowski. Ważną datą jest rok 1496, kiedy to odbył się w tutejszym kościele pierwszy sejmik generalny województwa krakowskiego. W skład powiatu proszowskiego do roku 1795 wchodziło 36 średniowiecznych parafii (w obecnych granicach - 20 z nich) oraz miasta: Proszowice, Działoszyce, Koszyce, Skalbmierz, Słomniki, relokowane w 1773 jako miasto biskupie - Wawrzeńczyce oraz Kazimierza Wielka (miasto od lat 50. XX wieku). Na początku XVI wieku Proszowice są bogatym miastem, w 1532 król Zygmunt I Stary nadał Proszowicom przywilej na budowę wodociągów i kanalizacji. W mieście znajduje się okazały, ale drewniany ratusz, podobnie jak wszystkie domy mieszczańskie, co sprzyja pożarom, które wybuchają bardzo często, niszcząc strukturę miasta. W latach 1532-49 Proszowice mają prawo do składu soli, czerpiąc ogromne dochody. Z Proszowic pochodził słynny błazen królewski Stańczyk (ur. ok. 1480 - zm. ok. 1560 r.), zwany również Stasiem Gąską (prawdziwe imię i nazwisko nie jest znane). Był nadwornym błaznem polskich królów: Aleksandra Jagiellończyka, Zygmunta Starego i Zygmunta II

Augusta. W połowie XVI wieku, podobnie jak i w innych rejonach Rzeczpospolitej, odbywały się krwawe i burzliwe wystąpienia reformacyjne.      Panorama miasta, kościół parafialny  

Poza nielicznymi wyjątkami wszystkie kościoły na ziemi proszowskiej zamienione zostały na zbory kalwińskie lub ariańskie. Taki też los spotkał proszowicki kościół. Prawdopodobnie wtedy proszowiccy katolicy korzystali z kaplicy szpitalnej pw. św. Ducha, która znajdowała się tuż za rogatkami miasta (w jej miejscu stoi obecnie gmach UMiG oraz Starostwa Powiatowego). Musiała ona być na ten czas przemianowana na kościół. Przytułek i kaplicę ufundował w roku 1502 Jan Sacranus z Oświęcimia - profesor teologii i kanonik krakowski, który w 1502 roku, na otrzymanej od króla Aleksandra parceli, ufundował przytułek-szpitalik dla biednych i kościół szpitalny pw. św. Ducha. W roku 1550 uchwałą sejmu piotrkowskiego nastąpiła tzw. inkorporacja parafii proszowickiej do Uniwersytetu Krakowskiego. Aż do roku 1819 posiadała ona prawo patronatu nad proszowickim kościołem. De facto tytularnymi proboszczami w Proszowicach byli wyłącznie profesorowie akademii, którzy czerpali z tego tytułu duże dochody, rzadko jednak pojawiając się na miejscu. Wśród nich byli ludzie światli i znani, np.: Aleksander Passenti - faworyt królowej Bony; Jakub Uchański - późniejszy biskup i prymas Polski, Aleksander Krzyżtoporski - fundator ołtarza głównego, Jakub z Uścia - fundator obrazu w ołtarzu głównym, na którym zresztą został przedstawiony. W roku 1579 rejestr poborowy podaje, że od mieszczan zebrano 144 floreny i 24 grosze szosu (podatku miejskiego), czyli tyle, co w bogatej Wieliczce. Niedługo po odzyskaniu kościoła przez katolików (koniec lat 80. XVI wieku) ponownie na krótko go zamknięto w roku 1595, gdyż został on sprofanowany w trakcie obrad sejmiku województwa krakowskiego (zasieczono szablami jednego z posłów). Na sejmikach w Proszowicach zbierali się przedstawiciele i szlachta innych województw, uchwalając ważne dla całego królestwa uchwały, m.in. w 1562 roku w Proszowicach napomniano króla Zygmunta II Augusta, by przebywał w Polsce, a nie na Litwie. W 1606 roku podniesiono rokosz przeciw Zygmuntowi III zwany od jego inicjatora rokoszem Mikołaja Zebrzydowskiego. W roku 1616 Proszowice dotknął ogromny pożar, który strawił doszczętnie drewnianą zabudowę miasta. Po kilkunastu latach miasto częściowo odbudowano, powróciła też część rzemieślników i kupców. Niestety, potop szwedzki (1655-57) i związane z nim grabieże spowodowały ogromne zubożenie i wyludnienie. Lustracja dóbr królewskich z roku 1664 podaje, że wokół rynku i na sąsiednich ulicach jest 57 pustych placów - pogorzelisk, spalony jest ratusz, waga i postrzygalnia, a kanalizacja uległa zniszczeniu. Odbywają się jarmarki i targi, ale nie tak bogate jak w poprzednich latach. W mieście w marnym stanie łaźnia i skład solny. Są tu 4 młyny (w tym: 2 zniszczone). Ponadto w Proszowicach było: 5 rzeźników, 1 kowal, 1 powroźnik, 5 tzw. okienników sprzedających towary, 5 tkaczy, 5 szewców, 3 piekarzy, 5 kuśnierzy, 8 piwowarów, którzy płacą tzw. gutowe za wyszynk, 3 przekupki sprzedające sól. W mieście jest więcej tzw. partaczy niż cechowych rzemieślników. Istnieje jeden cech wspólny grupujący różne rzemiosła (kowale, ślusarze, stolarze, kotlarze, kołodzieje, stelmachowie, powroźnicy i miecznicy), gdyż jest ich zbyt mało, by powołać osobne. W roku 1676 na mocy przywileju króla Jana III Sobieskiego wzniesiono trzecią świątynię w Proszowicach - kaplicę pw. Trójcy Świętej. W 1783 roku była ona już w bardzo złym stanie. W jej miejscu w roku 1869 z cegły pozostałej po odbudowie zniszczonego kościoła parafialnego wzniesiono nową, która zachowała się do dziś. W czasie wojen północnych (na ziemiach polskich: 1701-13) Proszowice i okoliczne miejscowości znów zostały złupione i zniszczone przez wojska szwedzkie i saskie. Jeszcze w roku 1733 odczuwalne były skutki zawieruchy wojennej, gdyż miasto należące do wielkorządców krakowskich miało tylko 60 domów. W okresie konfederacji barskiej (1768-72) Proszowice dotkliwie ucierpiały. Tuż przed wybuchem insurekcji kościuszkowskiej w 1794 Proszowice podniosły się nieco z upadku i liczyły ok. 1000 mieszkańców w 150 domach. Było to wynikiem reform w okresie Sejmu Wielkiego. W roku 1795 miasto znalazło się w zaborze austriackim w tzw. Nowej Galicji. Po kampanii 1809 roku miasto i okolice znalazły się w Księstwie Warszawskim, a w wyniku postanowień Kongresu Wiedeńskiego z 1815 roku - w Królestwie Polskim podporządkowanemu carowi Rosji. 22 maja 1824 roku w czasie gwałtownej burzy zawaliła się fasada proszowickiego kościoła oraz piękne gotyckie krzyżowo-żebrowe sklepienie mocno nadwyrężone trzęsieniem ziemi z roku 1786. Odbudowa trwała aż 12 lat i w jej wyniku kościół zatracił wiele swoich pięknych gotyckich cech, m.in. skrócony został o jedno przęsło (ok. 12 m), dodano nową neogotycką fasadę. W miejscu gotyckich krzyżowo-żebrowych sklepień powstał płaski sufit oparty na czterech kolumnach. "Spłaszczono" o ok. 5 m stromy gotycki dach. W wyniku austriackiego ostrzału w 1914 roku kościół spłonął i zwalił strop oraz dach. Pozostał tylko szkielet zrujnowanych i wypalonych murów. W latach 20. XX wieku kościół odbudowano dzięki staraniom Józefa Kleszczyńskiego, właściciela dóbr Jakubowice, ale obniżono mury i sklepienie. W ten sposób kubatura proszowickiego kościoła w stosunku do średniowiecznego pierwowzoru zmniejszyła się o ok. 40%. Należy dodać, że w XVIII wieku w kościele było aż 16 ołtarzy! Przepełniony był romańskimi, średniowiecznymi, renesansowymi i barokowymi rzeźbami i sztukaterią, ściany pokrywały przepiękne freski, a w ołtarzach i ścianach znajdowały się dziesiątki obrazów, często najlepszych mistrzów pędzla. Zgodnie ze spisem z roku 1827 w Proszowicach były 154 domy i liczyły 1027 mieszkańców. Na rynku znajdował się drewniany ratusz. W czasie powstania styczniowego w latach 1863-64 część podproszowickiego ziemiaństwa brało czynny udział. W rejonie Proszowic doszło do kilku potyczek z wojskami carskimi. Po powstaniu miasto nie spełniało kryteriów miejskości (3 tys. mieszkańców, 2000 srebrnych rubli budżetu i powyżej 50% mieszkańców utrzymujących się ze źródeł pozarolniczych), podobnie jak 338 miast Królestwa Polskiego (Kongresowego) pozbawionych zostało w roku 1869 praw miejskich. Niedługo potem rozebrano w rynku zrujnowany drewniany ratusz. Święto Straży Pożarnej w Proszowicach, 1905 r.W roku 1887 Proszowice już jako osada wchodziły (od 1819 roku) w skład powiatu miechowskiego. Posiadały kościół parafialny murowany, szkoły początkowe męską i żeńską, przytułek dla starców, sąd gminny okręgu V, urząd gminny, stację pocztową, fabrykę narzędzi rolniczych, aptekę i ponad 200 domów (w większości drewnianych) i liczyły ok. 2000 mieszkańców. Na obszarze folwarku jest browar i młyn wodny. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w roku 1918 dawny powiat proszowski znalazł się w granicach powiatu miechowskiego i pińczowskiego. W roku 1923 Proszowice odzyskały prawa miejskie. Ponownie stolicą powiatu (proszowickiego) miasto zostało w roku 1954. Obejmował on tylko połowę terenów d. powiatu proszowskiego sprzed 1795 roku. Siedzibą powiatu Proszowice były do roku 1975.

Rynek, pomnik Tadeusza Kościuszki  

W wyniku reformy administracyjnej z roku 1999 Proszowice znów są stolicą powiatu obejmującego miasto i gminę Proszowice, gminy: Koniusza, Koszyce, Nowe Brzesko, Pałecznica i Radziemice. Powiat odzyskał gminę Koszyce, ale utracił gminę Igołomia-Wawrzeńczyce. Współczesne Proszowice będąc stolicą powiatu pozostają niewielkim miasteczkiem (nieco ponad 6000 mieszkańców) pozbawionym zakładów przemysłowych, pełniąc jednak ważne funkcje usługowo-administracyjne w typowo rolniczym regionie, jakim nadal pozostaje ziemia proszowicka.

 

             

Zegar

Reklama

Wyszukiwarka

Ostatnie spotkanie

Świt KrzeszowiceProszowianka Proszowice
Świt Krzeszowice 2:9 Proszowianka Proszowice
2015-06-20, 17:00:00
     
oceny zawodników »

Wyniki

Ostatnia kolejka 30
Wiślanie Jaśkowice 6:0 Garbarz Zembrzyce
Karpaty Siepraw 0:0 Spójnia Osiek - Zimnodół
Jutrzenka Giebułtów 3:2 Kalwarianka Kalwaria Zebrzydowska
Iskra Klecza Dolna 1:5 Halniak Maków Podhalański
Cracovia II Kraków 4:1 Jałowiec Stryszawa
Świt Krzeszowice 2:9 Proszowianka Proszowice
Górnik Libiąż 0:1 Orzeł Piaski Wielkie
Niwa Nowa Wieś 2:3 Wiślanka Grabie

Najbliższe spotkanie

W najbliższym czasie zespół nie rozgrywa żadnego spotkania.

Statystyki drużyny

Losowa galeria

Proszowianka - Zieleńczanka Zielonki 0:3 (1.5.2011)
Ładowanie...

Kalendarium

20

11-2018

wtorek

21

11-2018

środa

22

11-2018

czwartek

23

11-2018

piątek

24

11-2018

sobota

25

11-2018

niedziela

26

11-2018

pon.

Pogoda


Aby widget pogoda funkcjonował poprawnie, należy wypełnić dane w panelu administracyjnym.

Statystyki

Brak użytkowników
zalogowanych i 1 gość

dzisiaj: 118, wczoraj: 324
ogółem: 2 814 465

statystyki szczegółowe

Odwiedzający

free counters

   

Inne wersje językowe

 
undefined